KIRIM KİMİN? VEYA PUTİN’İN ÇEVRESİ KIRIM’I NASIL TALAN EDİYOR?

 

                                                                                                          Foto:munsscanner.com

“7 sene önce Kırım ve Sivastopol Rusya’ya bağlandığında Ruslar “Krımnaş”(Kırım bizimdir) ifadesini kullanmaya başladı. Yeni bölgeye destek için ülke boyu mitingler düzenlendi. Yarımada televizyon ekranlarından inmedi.

Ama kutlamalar hızla soğudu. Onların yerini oldukça çirkin günlük yaşam aldı. Yeni devletin gelişi elitin de değişmesi anlamına geliyordu ve bu hiç de her zaman sıradan Kırımlılar için ağrısız olmadı. Denize erişimin kısıtlanması, sevilen rekreasyon alanlarına el konulması, arsaların banal yöntemlerle “sıkıştırılması” sıradan olaylar haline geldi. Bütün bunlar şimdi bile yerli halkı yarımadanın kendilerine ait olması konusunda şüpheye düşürüyor”…

Rus “Novaya Gazeta”, Kırım’ın Putin’in yakın çevresi tarafından sömürülmesine ilişkin araştırmasına bu sözlerle başlıyor. İvan Jilin ve Arden Arkman imzasıyla yayımlanan makalede sadece Kırım’daki  Rusların değil, “anakaradan”, yani Rusya’dan para kazanma, turizm alanında çalışma, kendine “yeni dünya” kurma amacıyla gelen sıradan Rusların da yarımadanın “sahibi” olamadığından, “anakaradan” gelenlerin büyük kısmının hayal kırıklığıyla iki-üç yıl sonra geri döndüğünden; yolsuzluğun,  adam kayırmacılığın ve güçlülerin haklı olduğu “eski dünya”nın çok çabuk kurulmasından bahsediliyor.

Detaylı bilgilerin yer aldığı araştırma, mart ayında yayımlandı. Putin’in en yakın arkadaşlarının yarımadayı kendi aralarında nasıl paylaştırdığını gözler önüne seriyor…

Peki kimdir bu adamlar ve Kırım’ı nasıl paylaşmışlar?

 (Birinci yazı) 

"Türkler Rusların dostu, Tatarların ise kardeşi" - Minnihanov Putin'e karşı

Kremlin'in Türkiye ile ilişkileri bozma girişiminden en fazla rahatsız olanlar Rusya'da yaşayan Türk soylu halklar. Bunların başında ise Kazan Tatarları geliyor. Çünkü Türkiye Tataristan için sadece kardeş ülke değil, hem de çok-çok önemli ekonomik partner... 

“Hümanist Putin ve Geniçesk’in kurtuluşu” masalı…

Yeni yılın ilk günlerinde Kremlin basınında şaşırtıcı bir haber yer aldı. Haberde, Putin’in Ukrayna’nın Herson vilayetine bağlı Geniçesk kentine doğalgaz arzının başlatılması talimatı verdiği iddia ediliyordu.  İddiaya göre, doğalgaz arzı  Geniçesk’in Kiev’e muhalif belediye başkanının Putin’inden bizzat rica etmesi üzerine başlatılmıştı…

”Hümanist Putin” propagandası kokan “Soğuktan donan Geniçesk’in kurtuluşu” hikayesi, Rusya Başbakan Yardımcısı Dmitri Kozak ve Putin’in sözcüsü Dmitri Peskov tarafından da “doğrulanınca” iş büyüdü.

Kırım: Ukrayna ile karanlık arasında

Yaklaşık 2 sene önce – Rusya’nın Kırım’a girmesinden iki hafta sonra  tekbaşına yarımadanın işgalinin Moskova için ekonomik-siyasi yükten başka bir şey olmayacağını yazmıştım...

Takdir edersiniz ki, o dönem için böyle bir iddiada bulunmak bir hayli zordu. Zira Kremlin’in Kırım propagandasının en yoğun döneminin içinde bulunuyorduk. Moskova, “çiçeklenen”, ekonomik olarak ayrıcalıklı,  turizm cenneti haline gelecek bir Kırım vadediyordu.  

Türkiye:Rusya: nereden nereye?

Tarih boyu defalarca karşı-karşıya gelmelerine, sıcak ve soğuk savaşlardan geçmelerine rağmen son yıllarda ilişkilerini geliştirmeyi başaran Rusya ve Türkiye zor bir sınavdan geçiyor. 
Ankara’nın defalarca yaptığı uyarılara rağmen hava sahası ihlallerini ve Bayırbucak Türkmenlerinin yaşadığı bölgede bombardımanı sürdüren Rusya’nın, yaşanan uçak krizini çatıştırmaya dönüştürme eğilimi, iki ülkeyi de şimdiye kadar elde edilen kazanımların kaybedilmesi riski ile karşı-karşıya bırakıyor.
Şimdilik, Rusya tarafından atılan fevri adımlara ve diplomatik üsluptan çok uzak bir dille yapılan açıklamalara rağmen Türkiye’nin sergilediği temkinli tavır hararetin daha fazla yükselmesinin önünü alıyor, ancak, ilişkilerin ciddi yara aldığı çok açık…
Peki ilişkiler bu noktaya nasıl geldi?

Ukrayna'da iç savaş ve bölgenin geleceği - SETA

Büyük savaşın kurbanı: Kırım

Bir sene önce Rusya,  Budapeşte anlaşmasıyla toprak bütünlüğünün garantörü olduğu ülkeye -  Ukrayna’ya ait Kırım yarımadasını ilhak etme sürecini başlattı. 26 Şubat’ı 27 Şubat’a bağlayan gece Kırım Özerk Cumhuriyeti'nde işgal operasyonuna start verildi. Dünya 27 Şubat sabahını Kırım Özerk Cumhuriyeti Parlamentosu'nun işgal edildiği haberiyle açtı. Ukrayna merkeze bağlı Sivastopol kentindeki Karadeniz  Filosuyla Kırım Özerk Cumhuriyeti’nin Rusya yanlısı yönetiminin ortaklaşa başlattığı “parlamento işgali” senaryosu Kırım’ın uluslararası hukuka aykırı biçimde Rusya’ya bağlanmasıyla sonuçlandı…

Yaptırım savaşında kim ne kaybetti?

Rusya’nın Kırım’ı ilhakı ile başlayan, Ukrayna’nın güneydoğusundaki ayrılıkçı harekatın fitilini ateşlemesiyle devam eden yaptırım savaşının somut faturasını çıkartmak o kadar kolay değil. Zira bütün taraflar konunun sadece kendileri açısından olumlu, diğerleri açısından olumsuz boyutuna dikkat çekiyor. Gerçi son günlerde Rusya ekonomisinde kriz çanlarının çalmasıyla birlikte özellikle Moskova cephesinden itiraflar duyulmaya başladı, ancak bu da tam manzarayı çizmeye yetmiyor.

Rusya-Batı yaptırım savaşı

Batı ile Rusya arasında Ukrayna krizi dolayısıyla başlayan yaptırım savaşı sürüyor. Geçtiğimiz hafta ABD ve AB yeni yaptırımların uygulanacağına ilişkin açıklamalarla, Rusya ise “asimetrik” cevap tehdidiyle bu savaşın yakın zamanda bitmeyeceğinin sinyalini verdi.

Peki şimdiye kadar Batı ve Rusya arasındaki yaptırım savaşında neler yaşandı? Kim hangi yaptırımı uyguladı? Yaptırımlar hangi alanları ve kimleri kapsadı?

Avrasya Birliği'nde et çatlağı

Rusya ile en yakın müttefiki Belarus ticari savaşın eşiğine gelmiş durumda. Nedeni, Rusya’nın Belarus’tan et ve süt ürünleri ihracatını yasaklaması ve transite sınırlama getirmesi.

Moskova’dan Minsk’e ilk kötü haber 24 Kasım’da ulaştı – Belarus’un 11 işletmesinin ürünlerine hem ithalat, hem transit yasağı konuldu. 26 Kasım’da listeye 8 işletme daha eklendi.

Putin'den Abhazya hamlesi

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin dün Soçi’de sözde Abhazya Cumhuriyeti lideri Raul Hajimba ile “müttefiklik ve stratejik ortaklık” anlaşmasına imza attı. Vladimir Putin bu anlaşmanın Abhazya’nın varlığını kayıtsız-şartsız güven altına almaya hizmet ettiğini söylerken, Hajimba Rusya’nın yardımının Abhazya için gerçekten yararlı olacağına eminliğini ifade etti.

Gürcistan’ın tepkisini çeken, Abhazya’nın kendi içerisinde bile tartışmalara neden olan anlaşma 2008’de Rusya-Gürcistan savaşının ve Moskova’nın Abhazya’yı “tanımasının” ardından imzalanan belgenin yerine geçecek.

Parayı kim ödeyecek?

Rusya,Ukrayna ve Avrupa Birliği, kış döneminde Rusya’nın Ukrayna’ya indirimli fiyatla doğalgaz satışını ve Avrupa’ya aralıksız doğalgaz transitini öngören geçici anlaşmaya imza attı. 2014-2015 kış döneminde Ukrayna’ya Rusya doğalgazının satışına ilişkin üç taralı protokole Rusya Enerji Bakanı Alexander Novak, Ukrayna Enerji Bakanı Yuri Prodan ve AB Enerji Komiseri Günther Oettinger imza attı. Rusya’nın Gazprom ve Ukrayna’nın Naftogaz şirketlerinin başkanları ise Rusya doğalgazının mart sonuna kadar Ukrayna’ya ihraç edilmesine ilişkin şartları içeren ek anlaşmayı imzaladı.

Herkesin kendi "barış"ı

Ukrayna Cumhurbaşkanı Petro Poroşenko yarın saat 14:00'da antiterör operasyonları bölgesinde ateşkes emri vereceğini açıkladı. Galler'de düzenlenen 26.NATO zirvesine katılan Poroşenko gazetecilere yaptığı açıklamada Donbass bölgesindeki krizin çözümü için barış planı hazırladığını da söyledi. Ukrayna Cumhurbaşkanının planının yarın Belarus başkenti Minsk'te düzenlenecek temas grubu toplantısında görüşülmesi bekleniyor.

Ukrayna'da Rus askeri var mı?

Minsk görüşmesi Ukrayna’ya barış getirmedi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ülkesinin Ukrayna’nın doğusuna her hangi bir müdahalesinin olmadığını iddia etti. Ukrayna Cumhurbaşkanı Petro Poroşenko ise Rusya sınırı kapatılmadığı ve ayrılıkçılara silah teslimatı durmadığı sürece operasyonlara son verilmeyeceğini bildirdi.

Minsk'ten ne çıktı?

Beklenen Minsk görüşmesi gerçekleşti. Gümrük Birliği liderleri, Avrupa Birliği komiserleri ve bu iki ittifakın paylaşamadığı Ukrayna’nın Cumhurbaşkanı Belarus başkentinde her karesi ilgiyle izlenen zirvede bir araya geldiler.

Minsk görüşmesi umut mu?

Rusya ile Ukrayna arasındaki ilan olunmamış savaş sonucunda ölenlerin sayısı 2000’i geçti. Bu, BM’nin açıkladığı rakam. Gerçek rakam daha fazla – çünkü Rusya, Ukrayna’ya gönderdiği “gönüllülerin” ölüm istatistiklerini gizli tutuyor.  

Donetsk ve Lugansk’ta Rusya’nın teşvikiyle yapılan sözde referandumdan geçen 100 gün içerisinde yaralanan insanların sayısı ise 5 binin üzerinde. 

Uçağı kim vurdu?

Ukrayna arama-kurtarma ekipleri 17 Temmuz’da Donetsk üzerinde vurulan Malezya uçağının düşmesi sonucu hayatını kaybedenlerin cesetlerini arama çalışmalarını tamamladı.Uçak kazasını araştırmak için kurulan komisyona başkanlık yapan Başbakan Yardımcısı Vladimir Groysman’ın yaptığı açıklamaya göre, 810 kişinin katıldığı arama-kurtarma çalışmaları sonucu hayatını kaybeden masum insanlardan 282’sinin cesedine ve 16 ’sının ceset parçalarına ulaşıldı. 

Putin, Ukrayna'ya Müdahaleye mi Hazırlanıyor?

Ukrayna Cumhurbaşkanı Petro Poroşenko belli şartlarla yeniden ateşkes ilan etmeye hazır olduğunu söyledi.

Poroşenko, ABD Başkan Yardımcısı Joe Biden’le telefon konuşmasında iki tarafın da anlaşmaya uyacağının garanti edilmesi, tüm rehinelerin serbest bırakılması ve Rusya-Ukrayna sınırında AGİT’in gözlemi altında kontrol sağlanması durumunda ateşkes rejimine geri dönmeye hazır olduklarını bildirdi. Cumhurbaşkanı, her hangi ek şart olmadan görüşmelere hazır olduğunun da altını çizdi.

Müdahale hazırlığı mı, blöf mü?

Ukrayna Cumhurbaşkanı Petro Poroşenko belli şartlarla yeniden ateşkes ilan etmeye hazır olduğunu söyledi. Poroşenko, ABD Başkan Yardımcısı Joe Biden’le telefon konuşmasında iki tarafın da anlaşmaya uyacağının garanti edilmesi, tüm rehinelerin serbest bırakılması ve Rusya-Ukrayna sınırında AGİT’in gözlemi altında kontrol sağlanması durumunda ateşkes rejimine geri dönmeye hazır olduklarını bildirdi. Cumhurbaşkanı, her hangi ek şart olmadan görüşmelere hazır olduğunun da altını çizdi.

Putin’in tezkere manevrası

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin Ukrayna tezkeresinin iptalini istedi. Devlet Başkanının “ricası” üzerine 1 martta sadece birkaç saat içerisinde Rusya ordusunun Ukrayna’ya müdahalesine izin veren tezkereyi onaylayan Federasyon Konseyi’nin cevabı yine gecikmedi. Rus senatörler Putin’in açıklamasının üzerinden 24 saat geçmeden konuyu görüşebileceklerini açıkladılar. Ve Devlet Başkanına “hayır” deme tecrübesine sahip olmayan Federasyon Konseyi bugün Ukrayna tezkeresini iptal etti. Konunun bu kısmı zaten kimsede soru işareti bile doğurmuyordu…